قالب های خاص سنگ مصنوعی

مطالب پیشنهادی از سراسر وب

» کم‌خونی ناشی از فقر آهن: علل، علائم و تشخیص

کم‌خونی ناشی از فقر آهن: علل، علائم و تشخیص

علائم و نشانه‌های کم‌خونی فقر آهن چیست؟

کم‌خونی ناشی از فقر آهن، نوعی شایع از کم‌خونی است. کم‌خونی وضعیتی است که در آن خون فاقد تعداد کافی گلبول‌های قرمز سالم است؛ گلبول‌های قرمز وظیفه حمل اکسیژن به بافت‌های بدن را بر عهده دارند. دریافت ناکافی آهن می‌تواند منجر به کمبود آهن شود. از دست دادن خون در اثر قاعدگی یا خونریزی داخلی نیز می‌تواند چنین وضعیتی ایجاد کند. بدن بدون آهن نمی‌تواند مقدار کافی از آن بخش گلبول‌های قرمز را که مسئول حمل اکسیژن است و هموگلوبین نامیده می‌شود تولید کند. در نتیجه، کم‌خونی ناشی از فقر آهن می‌تواند باعث خستگی و تنگی نفس شود. مصرف مکمل‌های آهن اغلب می‌تواند کم‌خونی ناشی از فقر آهن را برطرف کند؛ با این حال، متخصصان حوزه سلامت باید علت بروز این نوع کم‌خونی را بررسی و شناسایی کنند.


آهن یک ماده مغذی ضروری برای رشد و تکامل کلی بدن است. علاوه بر این، آهن در عملکردهای حیاتی مانند انتقال اکسیژن، سنتز DNA و متابولیسم عضلات نقش دارد. وجود آهن در زمان‌هایی که بدن در حال رشد یا تغییر و تحول است، اهمیت حیاتی دارد. کمبود آهن در رژیم غذایی و افزایش نیاز بدن به آن، از علل شایع کم‌خونی ناشی از فقر آهن در دوران بارداری و در کودکان محسوب می‌شوند.


کمبود آهن می‌تواند منجر به کم‌خونی (آنمی) شود که سطح هموگلوبین خون را کاهش می‌دهد. بر اساس آمارهای سازمان جهانی بهداشت (WHO)، کم‌خونی در سطح جهانی ۳۳ درصد از زنان غیرباردار، ۴۰ درصد از زنان باردار و ۴۲ درصد از کودکان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. اگرچه کمبود آهن به خودی خود تهدیدی برای حیات نیست، اما می‌تواند مشکلات جدی سلامتی ایجاد کند؛ برای مثال، منجر به تنگی نفس و خستگی مفرط می‌شود. خبر خوب این است که داشتن رژیم غذایی غنی از آهن و مصرف مکمل‌ها می‌تواند به‌طور مؤثری از کمبود آهن پیشگیری کند.


تفاوت بین چربی های امگا 3 و چربی های امگا 6 چیست؟ مطلب مرتبط تفاوت بین چربی های امگا 3 و چربی های امگا 6 چیست؟

علل کم‌خونی ناشی از فقر آهن

همان‌طور که از نام آن پیداست، کم‌خونی ناشی از فقر آهن بر اثر کمبود آهن و فقدان غذاهای غنی از آهن در رژیم غذایی ایجاد می‌شود. در ادامه به علل شایع این نوع کم‌خونی اشاره شده است:


افزایش نیاز بدن به آهن

نیاز بدن به آهن در مراحل مختلف زندگی فرد تغییر می‌کند. برای مثال، سال‌های بین کودکی و نوجوانی برای رشد بسیار حیاتی هستند؛ بنابراین باید اطمینان حاصل کنید که وعده‌های غذایی کافی و غنی از آهن مصرف می‌کنید. همچنین، نیاز به آهن در دوران بارداری افزایش می‌یابد که این امر علت اصلی کم‌خونی ناشی از فقر آهن در این دوران است.


جذب پایین آهن

برخی شرایط و عمل‌های جراحی ممکن است مانع جذب آهن شوند. برای مثال، بیماری کرون و بیماری سلیاک از علل شایع کم‌خونی ناشی از فقر آهن هستند. علاوه بر این، افرادی که جراحی بای‌پس معده انجام داده‌اند ممکن است قادر به جذب آهن نباشند. این مشکلات می‌توانند مانع از جذب آهن توسط روده شوند.


از دست دادن خون

از دست دادن خون یکی از علل شایع کم‌خونی ناشی از فقر آهن در بزرگسالان است. برای نمونه، این وضعیت می‌تواند ناشی از خونریزی بر اثر آسیب‌دیدگی، قاعدگی و غیره باشد. طبق مطالعات، بیماری‌هایی مانند زخم معده، فتق و سرطان روده بزرگ (کولورکتال) می‌توانند باعث خونریزی داخلی شوند. همچنین، زنانی که خونریزی‌های قاعدگی شدید دارند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به کم‌خونی قرار دارند.


رژیم غذایی

شایع‌ترین علت کم‌خونی ناشی از فقر آهن در کودکان و بزرگسالان، رژیم غذایی است. عوامل تغذیه‌ای متعددی بر میزان جذب آهن تأثیر می‌گذارند. آهن غیرهِم (Non-heme) که کیفیت پایین‌تری دارد، در غذاهای گیاهی (وگان و گیاهخواری) یافت می‌شود. در مقابل، آهن هِم (Heme) در منابع غیرگیاهی موجود است. میزان جذب آهن هِم بالاتر است.


ویتامین C

این ویتامین برای جذب آهن ضروری است. بنابراین، غذاهای سرشار از ویتامین C می‌توانند آهن را به شکلی با قابلیت جذب بالا تبدیل کنند. در نتیجه، کمبود مصرف غذاهای حاوی ویتامین C یکی از دلایل شایع کم‌خونی ناشی از فقر آهن در بزرگسالان است.


فیتات‌ها

برخی ترکیبات ضد‌مغذی در جذب آهن غیرهِم اختلال ایجاد می‌کنند. برای مثال، سویا، لوبیا سیاه، عدس، لپه، ماش، برنج تصفیه‌نشده و غلات همگی حاوی فیتات هستند که نوعی ماده ضد‌مغذی محسوب می‌شود. مصرف این مواد همراه با غذاهای غنی از آهن، جذب آهن را کاهش می‌دهد.


کلسیم

اگرچه مکانیسم دقیق آن هنوز مشخص نیست، اما متخصصان معتقدند که کلسیم مانع جذب هر دو نوع آهن هِم و غیرهِم می‌شود. دریافت بیش‌از‌حد کلسیم باعث کم‌خونی ناشی از فقر آهن در کودکان می‌شود. کودکانی که بیش‌از‌اندازه شیر گاو مصرف می‌کنند، دچار کمبود آهن و مازاد کلسیم می‌شوند که این امر به بروز کم‌خونی ناشی از فقر آهن کمک می‌کند.


علائم کم‌خونی ناشی از فقر آهن

علائم کمبود آهن بسته به شدت آن متفاوت است. فهرست علائم کمبود آهن در ادامه آمده است:

خستگی

تنگی نفس

ضربان قلب نامنظم / تپش قلب

تضعیف سیستم ایمنی

رنگ‌پریدگی پوست

ریزش مو

زخم یا التهاب دهان

سردرد

ناخن‌های قاشقی‌شکل (کویلونی‌شیا)


تشخیص کم‌خونی ناشی از فقر آهن

کم‌خونی را می‌توان به آسانی از طریق آزمایش شمارش کامل سلول‌های خون (CBC) همراه با بررسی اسمیر خون محیطی تشخیص داد. با انجام این آزمایش، می‌توان نوع کم‌خونی را شناسایی کرد و تعیین نمود که آیا برای تشخیص دقیق‌تر به آزمایش‌های تکمیلی مانند سنجش فریتین، بررسی آهن سرم، سنجش سطح ویتامین‌ها یا آزمایش‌های مربوط به هموگلوبینوپاتی‌های غیرطبیعی نیاز است یا خیر.


پیشگیری از کم‌خونی ناشی از فقر آهن

عادات غذایی مناسب می‌توانند به شما در پیشگیری از کمبود آهن کمک کنند. سطح آهن بدن با مصرف وعده‌های غذایی غنی از آهن افزایش می‌یابد.


در اینجا چند توصیه غذایی ساده برای پیشگیری از کم‌خونی ناشی از فقر آهن ارائه شده است:

گوشت میزان آهن در گوشت طیور و ماهی بسیار بالاست. ماهی سالمون و ماهی تن نیز از دیگر انواع گوشت‌های سرشار از آهن هستند. برای مقابله با کمبود آهن، یکی از این موارد را دو یا سه بار در هفته در رژیم غذایی خود بگنجانید. میزان جذب آهن از منابع حیوانی (گوشت) بیشتر از منابع گیاهی است.


تخم‌مرغ سرشار از آهن، پروتئین و انواع ویتامین‌هاست. برای مثال، در هر ۱۰۰ گرم تخم‌مرغ، حدود ۹٫۷ درصد آهن وجود دارد.


حبوبات عدس منبعی عالی برای تأمین آهن مورد نیاز گیاهخواران است. عدس آهن فراوانی دارد و می‌توان آن را در سالاد یا به صورت خوراک (مانند دال) مصرف کرد.


میوه‌ها و مغزها

میوه‌های خشک مانند زردآلو، منبعی غنی از آهن هستند. همچنین می‌توان آهن را در انواع مغزها، دانه‌ها، حبوبات، توفو و غلات غنی‌شده با آهن یافت.


ویتامین C

جذب آهن نیازمند ویتامین C است. منابع گیاهی سرشار از آهن غیرهِم (non-heme) هستند. مرکبات، فلفل دلمه‌ای و کلم بروکلی از جمله منابع غذایی ویتامین C محسوب می‌شوند.


هیدراتاسیون (تأمین آب بدن)

آیا می‌دانستید که نوشیدن آب، روشی مطمئن برای پیشگیری از کم‌خونی ناشی از فقر آهن در انسان است؟ محققان معتقدند نوشیدن آبی که به‌صورت محلی با ترکیبات آهن غنی شده است، باید به عنوان راهکاری در دسترس در سطح جهانی برای کنترل کم‌خونی ناشی از فقر آهن مد نظر قرار گرفته و استفاده شود.


سبزیجات برگ‌سبز مانند اسفناج و کلم‌پیچ (کیل)، منبعی غنی از فولات هستند که برای پیشگیری از کم‌خونی ضروری است. علاوه بر این، مصرف سبزیجات برگ‌سبز می‌تواند به بهبود سلامت عمومی نیز کمک کند.


پرهیز از مواد ضد‌مغذی

مواد ضد‌مغذی می‌توانند مانع جذب آهن شوند. بنابراین، باید از مصرف همزمان غذاهای سرشار از آهن با مواد ضد‌مغذی نظیر چای، قهوه و لبنیات خودداری کنید. این مواد غذایی حاوی ترکیباتی مانند تانن‌ها، اسید اگزالیک و اسید فیتیک هستند که به آهن متصل شده و مانع جذب آن در بدن می‌شوند.


عدم مصرف همزمان کلسیم و غذاهای سرشار از آهن

به‌خوبی ثابت شده است که کلسیم و آهن برای اتصال به گیرنده‌های یکسانی در بدن با یکدیگر رقابت می‌کنند. از این رو، به گفته متخصصان، مصرف همزمان کلسیم و غذاهای غنی از آهن، مانع جذب آهن توسط بدن می‌شود.


علائم

در ابتدا، کم‌خونی ناشی از فقر آهن ممکن است آن‌قدر خفیف باشد که متوجه آن نشوید. اما با کاهش بیشتر سطح آهن و تشدید کم‌خونی، علائم نیز وخیم‌تر می‌شوند.



علائم کم‌خونی ناشی از فقر آهن ممکن است شامل موارد زیر باشد:

خستگی شدید.

ضعف.

رنگ‌پریدگی پوست.

درد قفسه سینه، تپش قلب یا تنگی نفس.

سردرد، سرگیجه یا احساس سبکی سر.

سردی دست‌ها و پاها.

التهاب یا دردناک شدن زبان.

شکنندگی ناخن‌ها.

سندرم پاهای بی‌قرار.


کم‌خونی ناشی از فقر آهن همچنین می‌تواند باعث موارد زیر شود:

تمایل به خوردن مواد غیرخوراکی، مانند یخ، خاک یا رس.

بی‌اشتهایی، به‌ویژه در نوزادان و کودکان.

تمایل به استشمام بوهای غیرمعمول، مانند بوی لاستیک، مواد شوینده یا مواد پاک‌کننده.


تمایل به خوردن و جویدن یخ: آیا نشانه‌ای از کم‌خونی است؟

اگر شما یا فرزندتان علائمی دارید که ممکن است ناشی از کم‌خونی فقر آهن باشد، به متخصص مراقبت‌ های بهداشتی مراجعه کنید. سعی نکنید خودتان بیماری را تشخیص دهید یا درمان کنید.

همچنین پیش از مصرف مکمل‌های آهن، با متخصص مشورت کنید. وجود بیش‌ازحد آهن در بدن می‌تواند مضر باشد؛ زیرا آهن می‌تواند در بدن انباشته شده و به کبد و سایر اندام‌ها آسیب برساند.


آهن برای بسیاری از عملکردهای بدن، از جمله تولید هموگلوبین (پروتئینی در خون که اکسیژن را حمل می‌کند)، حیاتی است. همچنین وجود آهن برای سلامت مغز، سیستم ایمنی، عضلات، سلول‌ها، پوست، مو و ناخن‌ها ضروری است.


بدن قادر به تولید آهن نیست، بنابراین باید آن را از طریق مواد غذایی، مکمل‌های غذایی یا تزریق دریافت کنید. آهن موجود در غذا توسط سلول‌های پوششی دستگاه گوارش جذب بدن می‌شود. سپس آهن وارد جریان خون شده و به پروتئینی به نام «ترانسفرین» متصل می‌شود تا به کبد منتقل گردد. آهن در کبد به شکل «فریتین» ذخیره شده و برای تولید گلبول‌های قرمز جدید در مغز استخوان آزاد می‌شود. هنگامی که عمر مفید گلبول‌های قرمز به پایان می‌رسد (پس از حدود ۱۲۰ روز گردش در خون)، توسط طحال بازجذب می‌شوند. آهنِ حاصل از این سلول‌های فرسوده نیز می‌تواند توسط بدن بازیافت شود.


متأسفانه، بدن تنها بخش کوچکی از آهن دریافتی را جذب می‌کند. اگر بدن آهن کافی دریافت نکند، دچار وضعیتی به نام «کمبود آهن» می‌شود.


گروه‌های زیر بیشترین خطر ابتلا به کم‌خونی ناشی از فقر آهن را دارند:

افرادی که قاعدگی دارند، به‌ویژه اگر دوره‌های قاعدگی طولانی و/یا شدید باشد.

زنان باردار، افرادی که تازه زایمان کرده‌اند و یا در دوران شیردهی هستند.

افرادی که تحت عمل‌های جراحی بزرگ قرار گرفته‌اند (به‌ویژه جراحی‌های همراه با خونریزی) یا جراحی‌های بای‌پس معده و دوازدهه (اثنی‌عشر) انجام داده‌اند.

افراد مبتلا به بیماری‌های گوارشی مانند بیماری سلیاک (اسپرو) یا بیماری‌های التهابی روده نظیر کولیت اولسراتیو و بیماری کرون.

گیاهخواران (وجترین‌ها و وگان‌ها) و افرادی که رژیم غذایی‌شان فاقد غذاهای غنی از آهن است؛ زیرا آهن منابع حیوانی بهتر از منابع گیاهی جذب می‌شود.

کودکانی که روزانه حدود ۴۷۰ تا ۷۱۰ میلی‌لیتر شیر گاو مصرف می‌کنند. شیر گاو نه تنها آهن کمی دارد، بلکه می‌تواند جذب آهن را کاهش داده و با تحریک پوشش روده، باعث خونریزی مزمن شود.

نوزادان نارس یا کودکانی که صرفاً با شیر مادر تغذیه می‌شوند، برای رشد به آهن بیشتری نیاز دارند. افراد مبتلا به اختلالات خون‌ریزی‌دهنده که منجر به خون‌ریزی مزمن بینی یا قاعدگی‌های شدید می‌شود

کودکان دارای مشکلات رفتاری یا حسی که قادر به مصرف انواع غذاهای سرشار از آهن نیستند

ورزشکاران

علل شایع کمبود آهن


از دست دادن خون ناشی از تومورها و سایر بیماری‌های دستگاه گوارش

خون‌ریزی مزمن بینی

خون‌ریزی از کلیه‌ها یا مثانه

اهدای مکرر خون

همولیز داخل عروقی؛ وضعیتی که در آن گلبول‌های قرمز در جریان خون تخریب شده و آهن آزاد می‌کنند؛ آهنی که سپس از طریق ادرار دفع می‌شود. این وضعیت می‌تواند باعث آسیب به عروق خونی کوچک پاها شود که به آن «هماچوری ناشی از راهپیمایی» (march hematuria) می‌گویند. همولیز داخل عروقی ممکن است در شرایط دیگر، از جمله آسیب دریچه‌های قلب یا اختلالات نادر نیز مشاهده شود.


علائم و نشانه‌های کم‌خونی فقر آهن چیست؟

علائم کم‌خونی فقر آهن ممکن است شامل موارد زیر باشد:

رنگ‌پریدگی یا زردی و رنگ‌باختگی پوست

خستگی یا فقدان انرژی بدون علت مشخص

تنگی نفس یا درد قفسه سینه، به‌ویژه هنگام فعالیت بدنی

ضعف عمومی بدون علت مشخص

ضربان سریع قلب

احساس کوبش یا صدای «هوو» (صدای جریان خون) در گوش‌ها

سردرد، به‌ویژه هنگام فعالیت

میل شدید به خوردن یخ یا خاک رس (پیکا یا هرزه‌خواری)

زبان دردناک یا صاف (بدون پرز)

شکنندگی ناخن‌ها یا ریزش مو

خواب نامناسب

احساس سبکی سر یا سرگیجه

عدم تحمل سرما

سندرم پاهای بی‌قرار

ریزش مو


کم‌خونی فقر آهن چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص کم‌خونی فقر آهن از طریق آزمایش‌های خون، از جمله شمارش کامل سلول‌های خون (CBC)، انجام می‌شود. ممکن است آزمایش‌های تکمیلی برای ارزیابی سطح فریتین سرم، آهن، ظرفیت کل اتصال به آهن (TIBC) و/یا ترانسفرین درخواست شود. نتایج آزمایشگاهی بیمار مبتلا به کم‌خونی فقر آهن به شرح زیر خواهد بود:

پایین بودن سطح هموگلوبین و هماتوکریت

پایین بودن میانگین حجم گلبولی (MCV)


پایین بودن سطح فریتین. دستورالعمل‌های انجمن خون‌شناسی آمریکا (ASH) در مورد آستانه‌های فریتین سرم برای تشخیص کمبود آهن به شرح زیر است:

کودکان ۹ ماهه تا ۴ ساله: ۲۰ نانوگرم در میلی‌لیتر یا کمتر

بزرگسالان و افراد دارای قاعدگی یا باردار: ۳۰ نانوگرم در میلی‌لیتر یا کمتر

گروه‌های پرخطر، از جمله افراد دارای خونریزی قاعدگی شدید و زنان باردار مبتلا به کم‌خونی: ۵۰ نانوگرم در میلی‌لیتر یا کمتر

بزرگسالان مبتلا به التهاب (مانند افراد دارای سرطان، بیماری التهابی روده یا بیماری‌های عفونی): فریتین سرم کمتر از ۱۰۰ نانوگرم در میلی‌لیتر یا اشباع ترانسفرین (پروتئین انتقال‌دهنده آهن) کمتر از ۲۰ درصد


سطح پایین آهن سرم

سطح بالای ترانسفرین یا ظرفیت کل اتصال به آهن (TIBC)

اشباع پایین ترانسفرین: در بررسی لام خون محیطی (اسمیر خون)، ممکن است سلول‌های کوچک و بیضی‌شکل با مرکز کم‌رنگ مشاهده شود. در موارد شدید کمبود آهن، ممکن است تعداد گلبول‌های سفید پایین باشد و تعداد پلاکت‌ها بالا یا پایین باشد.


در صورت تشخیص کمبود آهن، چه آزمایش‌های دیگری انجام می‌شود؟

پزشک شما تصمیم می‌گیرد که آیا انجام آزمایش‌های دیگر ضروری است یا خیر. کمبود آهن در افراد دارای قاعدگی یا باردار، کودکان و کسانی که رژیم غذایی آن‌ها شامل مقادیر بیش‌ازحد شیر گاو یا غذاهای کم‌محتوا از نظر آهن بوده است، شایع است. در مورد رژیم غذایی و سابقه پزشکی خود با پزشک صحبت کنید؛ او می‌تواند تعیین کند که آیا به آزمایش‌های تکمیلی نیاز است یا خیر. در برخی موارد، ممکن است پزشک موارد زیر را توصیه کند:


آزمایش خون در مدفوع (آزمایش خون مخفی در مدفوع)

بررسی ناهنجاری‌های دستگاه گوارش: آندوسکوپی فوقانی و تحتانی (مشاهده داخل معده، مری یا روده بزرگ با استفاده از لوله مخصوص) یا کپسول آندوسکوپی (بلعیدن یک دوربین بسیار کوچک که از دستگاه گوارش تصویربرداری می‌کند)


آزمایش ادرار برای تشخیص وجود خون یا هموگلوبین

معاینه و ارزیابی زنان (ژینکولوژیک) برای افرادی که دچار خونریزی قاعدگی غیرطبیعی یا بیش از حد هستند

گاهی اوقات تشخیص علت کم‌خونی ناشی از فقر آهن نیازمند مراجعه به متخصص است یا ممکن است یک بیماری زمینه‌ای دیگر وجود داشته باشد. این موارد می‌تواند شامل اختلالات خونی مانند تالاسمی و کم‌خونی داسی‌شکل، یا عفونت‌ها و بیماری‌های مزمن نظیر نارسایی کلیه، بیماری‌های خودایمنی و اختلالات التهابی باشد. زمانی که علت کم‌خونی مشخص نیست، پزشک ممکن است شما را برای مشاوره و بررسی‌های بیشتر به یک متخصص خون (هماتولوژیست) ارجاع دهد.


کمبود آهن چگونه درمان می‌شود؟

کمبود آهن را می‌توان با افزایش مصرف آهن در رژیم غذایی، مصرف مکمل‌های خوراکی آهن یا دریافت آهن تزریقی (وریدی) درمان کرد. روش درمان به علت و شدت بیماری شما بستگی دارد.


غذاهای سرشار از آهن

گوشت قرمز: گوشت گاو، خوک یا گوسفند، به‌ویژه احشای داخلی مانند جگر

ماکیان: مرغ، بوقلمون و اردک، به‌ویژه جگر و گوشت تیره (گوشت ران)

ماهی، به‌ویژه صدف‌ها، ساردین و ماهی آنچوی

سبزیجات برگ‌دار سبز از خانواده کلم، شامل بروکلی، کلم‌پیچ (کیل)، برگ شلغم و کلم برگ (کالارد)

حبوبات، شامل لوبیا لیما، نخود فرنگی، لوبیا چیتی و لوبیا چشم‌بلبلی

پاستا، غلات، برنج و محصولات غلات غنی‌شده با آهن


آهن دارویی

بیماران مبتلا به کمبود آهن به مقادیر بیشتری از آهن نسبت به آنچه در اکثر مکمل‌های مولتی‌ویتامین روزانه یافت می‌شود، نیاز دارند. مقدار آهن تجویزشده توسط پزشک بر حسب میلی‌گرم (mg) آهن خالص (آهن المنتال) تعیین می‌شود. اکثر افراد مبتلا به کمبود آهن روزانه به ۱۸ تا ۶۲.۵ میلی‌گرم آهن خالص نیاز دارند. مکمل‌های آهن نباید بیش از یک بار در روز مصرف شوند. برخی افراد در صورت مصرف یک‌روز‌درمیان، آن را بهتر تحمل می‌کنند. هیچ مدرکی مبنی بر برتری یک نوع قرص آهن نسبت به انواع دیگر وجود ندارد و میزان آهن خالص در فرآورده‌های مختلف متفاوت است. برای اطمینان از میزان آهن موجود در یک محصول، به اطلاعات روی بسته‌بندی آن مراجعه کنید. علاوه بر آهن خالص، ممکن است میزان نمک آهن نیز ذکر شده باشد، اما این مقدار با آهن خالص متفاوت است. برای اطمینان از دریافت دوز مناسب، مکمل‌های آهن و سایر ویتامین‌های مصرفی خود را به پزشک نشان دهید.


اگر از داروهای ضداسید (آنتی‌اسید) استفاده می‌کنید، قرص‌های آهن را دو ساعت پیش از مصرف آنتی‌اسید یا چهار ساعت پس از آن میل کنید. همچنین، یک ساعت قبل یا بعد از مصرف قرص آهن، چای یا قهوه ننوشید. لبنیات و غذاهای سرشار از کلسیم مانع جذب آهن می‌شوند؛ بنابراین از مصرف آن‌ها در فاصله دو ساعت قبل و بعد از مصرف مکمل‌های آهن خودداری کنید. جذب آهن همراه با ویتامین C (اسید اسکوربیک) که در خوراکی‌هایی مانند پرتقال و آب‌لیمو یافت می‌شود، به بهترین شکل صورت می‌گیرد. مصرف قرص‌های ویتامین C همراه با قرص‌های آهن بلامانع است. عوارض جانبی احتمالی قرص‌های آهن شامل ناراحتی شکمی، حالت تهوع، استفراغ، اسهال، یبوست و تیره شدن رنگ مدفوع است.


آهن تزریقی (وریدی)

درمان کمبود آهن به روش تزریق وریدی (IV) ممکن است برای بیمارانی ضروری باشد که جذب آهن در دستگاه گوارش آن‌ها به خوبی انجام نمی‌شود، یا دچار کمبود شدید آهن یا خونریزی مزمن هستند و یا نمی‌توانند آهن خوراکی را تحمل کنند. در صورت نیاز به آهن وریدی، ممکن است پزشک شما را برای نظارت بر روند درمان به متخصص خون (هماتولوژیست) ارجاع دهد.


هنگام استفاده از «آهن دکستران» و «فریک دریسومالتوز»، می‌توان دوزهای بالای آهن را در یک نوبت تزریق کرد؛ اما در مورد «آهن ساکارز» و «فریک گلوکونات»، نیاز به دفعات تزریق بیشتر در طول چندین هفته است. شایع‌ترین واکنش به آهن وریدی، یک واکنش غیر اختصاصی به تزریق است که معمولاً ظرف ۱۵ دقیقه خودبه‌خود برطرف می‌شود. از آنجا که ممکن است برخی بیماران به آهن وریدی واکنش آلرژیک نشان دهند، گاهی پیش از نخستین تزریق، یک دوز آزمایشی تجویز می‌شود. واکنش‌های آلرژیک در مورد «آهن دکستران» شایع‌تر است و ممکن است نیاز به تغییر نوع دارو را ایجاب کند. برخی بیماران ممکن است دچار درد مفاصل و عضلات شوند و یا رنگ ادرار آن‌ها در روز بعد تیره شود. واکنش‌های آلرژیک شدید بسیار نادر هستند و در کمتر از یک نفر از هر ۱۰ هزار بیمار رخ می‌دهند. سایر عوارض جانبی شدید (به‌جز واکنش‌های آلرژیک) نیز نادر بوده و شامل کهیر، خارش و درد عضلات و مفاصل است.


انتقال خون

مراکز اهدای خون پیش از انجام عمل اهدا، سطح هموگلوبین شما را بررسی می‌کنند، اما سطح فریتین را نمی‌سنجند. هموگلوبین پروتئینی است که وظیفه حمل آهن را بر عهده دارد و پایین بودن سطح آن می‌تواند نشان‌دهنده کم‌خونی باشد؛ وضعیتی که در آن اکسیژن کافی از ریه‌ها به سایر اندام‌ها منتقل نمی‌شود. اگرچه مراکز اهدای خون در صورت پایین بودن سطح هموگلوبین از شما می‌خواهند که اهدای خون را به تعویق بیندازید، اما باید توجه داشت که آن‌ها سطح فریتین پروتئینی که آهن را در خون ذخیره می‌کند و نشان‌دهنده کمبود آهن است را اندازه‌گیری نمی‌کنند. ممکن است فردی دچار کم‌خونی باشد اما کمبود آهن نداشته باشد، و بالعکس. در واقع، کمبود آهنِ بدون کم‌خونی (سطح طبیعی هموگلوبین و سطح پایین فریتین) تقریباً دو برابر شایع‌تر از کمبود آهنِ همراه با کم‌خونی (سطح پایین هموگلوبین و سطح پایین فریتین) است؛ وضعیتی که حدود ۱.۲ میلیارد نفر را تحت تأثیر قرار می‌دهد.


نتیجه‌گیری

اگرچه کمبود آهن به دلیل عادات غذایی نامناسب در میان افراد شایع است، اما عوامل غیر‌تغذیه‌ای نیز می‌توانند موجب بروز آن شوند. کمبود آهن عامل اصلی بروز کم‌خونی است؛ بنابراین، داشتن عادات غذایی سالم اهمیت حیاتی دارد. برای پیشگیری از کمبود آهن و داشتن زندگی سالم، توصیه‌های غذایی ساده‌ای را که در این مقاله ذکر شده است، رعایت کنید. با این حال، همواره به یاد داشته باشید که پیش از مصرف مکمل‌های آهن، با یک متخصص مشورت کنید. در صورت بروز هرگونه علائم، انجام «آزمایش پروفایل آهن» می‌تواند به ارزیابی سطح آهن بدن و تشخیص کمبود آن کمک کند.



امیدوارم از این محتوا استفاده برده باشید
فرم ارسال نظر


مطالب پیشنهادی از سراسر وب




  وکیل حقوقی   |   آزمون نظام مهندسی   |   خدمات گرافیک و طراحی سایت   |   خرید گونی   |   آموزش تصویری حرکات بدنسازی   |   مجله آشپزی   |   مشاور ایرانی در لندن   |   ایکس بادی تهرانپارس   |   خرید آنتی ویروس   |   بلاگسازان   |   لیبل رایگان   |   فروش تجهیزات ویپ   |   خرید کتراک  


آخرین مطالب این وبلاگ

آخرین مطالب مجله


خرید حضوری و مطمئن ارز دیجیتال خرید حضوری و مطمئن ارز دیجیتال مشاهده