وبلاگ وبلاگ سلامتی
» علت دیابت چیست، علائم، درمان و انواع آن
دیابت چیست؟
دیابت یک بیماری خطرناک است که در آن بدن نمی تواند قند دریافتی را برای تولید انرژی بسوزاند. در سال های اخیر دیابت به یکی از شایع ترین علل بیماری های قلبی عروقی، سکته مغزی، نارسایی کلیه، نابینایی و قطع عضو تبدیل شده است. افراد دیابتی دو برابر افراد عادی در معرض خطر ابتلا به بیماری قلبی هستند.
در دیابت، بدن شما انسولین کافی تولید نمی کند یا نمی تواند آنطور که باید از آن استفاده کند . وقتی انسولین کافی وجود نداشته باشد یا سلولها به انسولین پاسخ ندهند، قند خون بیش از حد در جریان خون شما باقی میماند. با گذشت زمان، این امر می تواند باعث مشکلات جدی سلامتی مانند بیماری قلبی، از دست دادن بینایی و بیماری کلیوی شود.
دیابت انواع مختلفی دارد، از جمله:
دیابت نوع 1
مطلب مرتبط
دتاکس واتر چیست؟ معرفی انواع دتاکس واتر و خواص هر کدامزمانی که سلول های پانکراس دیگر انسولین ترشح نمی کنند، فرد به این نوع دیابت مبتلا می شود. اکثر افراد مبتلا به دیابت نوع 1 کودکان، نوجوانان و افراد زیر 30 سال هستند.
به طور کلی، علائم دیابت نوع 1 عبارتند از:
تشنگی بیش از حد، خستگی، گرسنگی شدید، تکرر ادرار
کاهش وزن، بی حوصلگی
چه عواملی در کنترل دیابت موثر است؟
دیابت نوع 2
این نوع دیابت مهمترین نوع است و به دیابت بزرگسالان معروف است. حدود 90 درصد از بیماران دیابتی در این دسته قرار می گیرند. در بدن این افراد انسولین به اندازه کافی ترشح می شود اما به دلایلی موثر نیست. اختلال در پاسخ هورمونی و مقاومت به انسولین از دلایل اصلی «هیپرگلیسمی» یا «هایپرگلیسمی» است.
مهمترین علائم دیابت نوع 2 عبارتند از:
تشنگی مکرر و مفرط
تکرر ادرار
عصبی بودن و بی حوصلگی
اختلال بینایی
بی حسی یا گزگز در انگشتان
دیر خوب شدن زخم ها
دیابت دوران بارداری
حدود 3 تا 5 درصد از زنان باردار به دیابت به خصوص در اواخر بارداری مبتلا می شوند. زنان بارداری که مستعد ابتلا به دیابت هستند در معرض خطر بالایی هستند و باید تحت نظر پزشک متخصص باشند. اگرچه دیابت پس از تولد از بین می رود، اما ممکن است در اواخر بارداری عود کند. حدود 50 درصد از زنانی که در دوران بارداری به دیابت مبتلا می شوند ممکن است به طور دائم به دیابت مبتلا شوند. دیابت در برخی از افراد مبتلا به بیماری های خاص (مثلاً تالاسمی، بیماری های پانکراس، بیماری های غدد درون ریز و غیره) نیز رخ می دهد.
چه عواملی در کنترل دیابت موثر است؟
به طور کلی، دیابت به دلیل سطح بالای گلوکز خون ایجاد می شود. تقریباً تمام غذای مصرف شده پس از عبور از دستگاه گوارش به قند یا گلوکز تبدیل می شود تا انرژی تولید کند. دیابت زمانی ایجاد می شود که بدن فرد نتواند قند دریافتی خود را بسوزاند. برای کنترل این بیماری مزمن، علاوه بر مصرف برخی داروها، باید در برنامه غذایی روزانه نیز دقت زیادی کرد.
سیگار و الکل تأثیر مستقیمی بر کنترل قند خون دارند. بنابراین ایجاد تغییرات در سبک زندگی فرد یکی از عوامل موثر در کنترل بیماری است.
می توان ادعا کرد که کنترل دیابت را می توان به دو دسته کلی مراقبت های دارویی و مراقبت های غیردارویی تقسیم کرد.
مراقبت های دارویی:
یکی از مهم ترین داروهایی که در کنترل این بیماری استفاده می شود قرص متفورمین است که مصرف آن بین وعده های غذایی در ابتدای دوز توصیه می شود و در صورتی که بدن بیمار آن را تحمل کند و عوارضی نسبت به این دارو نداشته باشد می تواند افزایش یافته و قبل از غذا مصرف شود. داروی دیگری که در این بیماری استفاده می شود قرص گلی بن کلامید است که باعث تحریک ترشح انسولین و کاهش قند می شود.
مراقبت های غیر دارویی:
دومین عامل مهم در کنترل دیابت، تغذیه است. این امر به ویژه در افرادی که به دلیل وجود فاکتورهای ژنتیکی خانوادگی می خواهند از دیابت پیشگیری کنند بسیار مهم است. رژیم غذایی کم چرب برای این دسته از افراد توصیه می شود. مصرف غذاهای نشاسته ای مانند سیب زمینی، نان و ماکارونی نیز باید محدود شود. البته این بدان معنا نیست که این مواد باید از رژیم غذایی فرد حذف شوند، بلکه باید طبق برنامه غذایی منظم مصرف شوند.
یکی دیگر از عوامل موثر در کنترل دیابت ورزش و فعالیت بدنی است. افراد کم تحرک بیش از دیگران در معرض خطر ابتلا به دیابت هستند. ورزش نه تنها مصرف قند خون را افزایش می دهد. بلکه به ترشح بهتر انسولین در بدن کمک می کند. ورزش های هوازی مانند پیاده روی، شنا و دوچرخه سواری مناسب ترین انتخاب برای این بیماران است.
افزایش وزن و دیابت؛ رابطه چاقی و دیابت
می توان ادعا کرد که همه ما تا حدودی با بیماری دیابت آشنا هستیم . این بیماری مزمن به دلیل ناتوانی بدن در سوزاندن قند دریافتی از غذاهای مختلف به منظور تولید انرژی ایجاد می شود. عوامل زیادی وجود دارد که خطر ابتلا به دیابت را افزایش می دهد. اینها شامل سن، نژاد، بارداری، استرس، برخی داروها، ژنتیک و سابقه خانوادگی، کلسترول و چاقی است.
مطلب مرتبط
اسموتی، آبمیوه یا میوه کامل؟ سالمترین روش مصرف میوه کدام است؟در سال های اخیر، پزشکان و متخصصان به این نتیجه رسیده اند که افزایش وزن و چاقی به طور قابل توجهی خطر ابتلا به دیابت و فشار خون بالا را افزایش می دهد که می تواند با بیماری قلبی نیز مرتبط باشد. افرادی که چاق هستند دچار دیابت نوع 2 می شوند که به عنوان مقاومت به انسولین شناخته می شود.
این بدان معنی است که سطح قند خون به طور مداوم بالا است. انسولین به سلول ها اجازه می دهد تا از قند برای تولید انرژی استفاده کنند. هنگامی که بدن در برابر انسولین مقاوم می شود، سلول ها نمی توانند قند را به انرژی تبدیل کنند و میزان قند خون افزایش مییابد. این امر التهاب سلول ها را افزایش می دهد و منجر به بیماری قلبی می شود.
رابطه چاقی و دیابت
از جمله عواملی که منجر به دیابت می شود، چاقی یا اضافه وزن، خطر ابتلا به دیابت نوع 2 را بیش از سایرین افزایش می دهد. بیش از 90 درصد افراد مبتلا به دیابت نوع 2 چاق یا دارای اضافه وزن هستند. زمانی که فرد مستعد ابتلا به دیابت است و اضافه وزن پیدا می کند، سلول های بدن حساسیت خود را نسبت به انسولین ترشح شده توسط پانکراس از دست می دهند.
سلول های چربی نسبت به سلول های ماهیچه ای نسبت به انسولین مقاوم تر هستند. زندگی کم تحرک و غیرفعال باعث افزایش تعداد سلول های چربی در قسمت های مختلف بدن و افزایش خطر ابتلا به دیابت می شود. سبک زندگی پر استرس نیز با افزایش میزان ابتلا به این بیماری ارتباط مستقیم دارد. استرس می تواند باعث پرخوری و تغییرات هورمونی شود و در نهایت منجر به افزایش وزن شود.
افزایش وزن در طول زمان می تواند منجر به دیابت نوع 2 و سایر بیماری های مزمن شود.
افراد دیابتی نباید این مواد غذایی را بخورند؟
علاوه بر دارو، کنترل بیماری دیابت نیاز به دقت زیادی در عادات زندگی روزمره از جمله تغذیه مناسب و ورزش دارد. توجه به این نکته ضروری است که برخی از غذاها علیرغم ظاهرشان، قند نسبتاً بالایی دارند و باید با احتیاط مصرف شوند. به ویژه اگر چه برخی از میوه ها برای سلامت بدن مفید هستند، اما افراد دیابتی باید در مصرف آن ها اعتدال داشته باشند.
برخی از غذاهایی که دیابتی ها باید مراقب آنها باشند:
1- نان سفید
به گفته محققان، افراد دیابتی می توانند نان بخورند اما فقط از خوردن نان سفید خودداری کنند. نان سفید دارای شاخص گلیسمی بالایی است و می تواند مستقیما منجر به افزایش سطح قند خون شود. توصیه می شود نان سفید را با نان سبوس دار جایگزین کنید.
2- غذاهای سرخ شده
غذاهای سرخ شده سرشار از کربوهیدرات و چربی هستند که هضم آن برای بیماران دیابتی ترکیبی دشوار است. غذاهای سرخ شده قند خون را به سرعت بالا می برند و آن را برای مدت طولانی بالا نگه می دارند، زیرا هضم مقادیر بالای چربی به زمان طولانی نیاز دارد.
3- اسموتی میوه
اگرچه سالم به نظر می رسد، یک اسموتی کم فیبر که عمدتاً از میوه تهیه می شود، در لیست غذاهایی است که دیابتی ها باید از آن اجتناب کنند. به گفته متخصصان، اسموتی ها سرشار از کربوهیدرات و قند هستند، به خصوص اگر پروتئین یا چربی سالمی وجود نداشته باشد که مانند فیبر عمل کند تا هضم را کند کند و از افزایش ناگهانی قند خون جلوگیری کند.
4- نوشیدنی انرژی زا
به گفته محققان دانشگاه کلگری، مصرف نوشیدنی های انرژی زا کافئین دار (با 200 میلی گرم کافئین) می تواند قند خون و انسولین خون را تا 30 درصد افزایش دهد و ممکن است منجر به اختلال در سطح طبیعی قند خون شود. مکانیسم اصلی اثر کافئین بر قند خون در حال حاضر ناشناخته است.
5- پاستا و پنیر
پاستا و پنیر معمولا از آرد سفید و رشته فرنگی بسیار تصفیه شده با شیر و پنیر پرچرب تهیه می شود. پاستا و پنیر نیز بار گلیسمی بالایی دارند.
benmaryfoods
